การพัฒนาผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียน • ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 • โรงเรียนสว่างอารมณ์วิทยาคม
ข้อตกลงในการพัฒนางานที่เป็นประเด็นท้าทาย แสดงถึงการริเริ่ม คิดค้น พัฒนา หรือปรับประยุกต์วิธีการจัดการเรียนรู้และนวัตกรรม เพื่อแก้ปัญหาและพัฒนาผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียนอย่างยั่งยืน สามารถเปิดอ่านเอกสารรายงานฉบับ PDF ได้โดยตรงจากกล่องแสดงเอกสารบนหน้านี้
จากการจัดการเรียนการสอนรายวิชาออกแบบและเทคโนโลยีระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 พบว่า
ในการจัดการเรียนรู้วิชาการออกแบบและเทคโนโลยี พบว่าเมื่อผู้เรียนเผชิญกับสถานการณ์ปัญหาในชีวิตจริง
ที่มีความซับซ้อน (Real-world problems) ตามแนวทางของ PISA ผู้เรียนมักประสบปัญหาในขั้นตอนแรกสุด
คือ "การทําความเข้าใจและระบุปัญหา" สาเหตุหลักมาจากการขาดทักษะความฉลาดรู้ด้านการอ่าน (Reading
Literacy) ผู้เรียนไม่สามารถจับใจความสําคัญ วิเคราะห์ แยกแยะเงื่อนไข หรือประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล
จากข้อความที่ยาวและซับซ้อนได้
ส่งผลให้เมื่ออ่านโจทย์สถานการณ์ไม่แตก ผู้เรียนจึงไม่สามารถนําข้อมูลนั้นมาเชื่อมโยงกับกระบวนการ
ออกแบบเชิงวิศวกรรม (Engineering Design Process) เพื่อคิดค้นหรือออกแบบเทคโนโลยีในการแก้ปัญหา
ได้อย่างตรงจุดนอกจากนี้ รูปแบบการเรียนการสอนเดิมอาจยังไม่เอื้อให้ผู้เรียนได้ฝึกฝนการคิดวิเคราะห์
ผ่านสื่อออนไลน์แบบมีปฏิสัมพันธ์ ทําให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและสมรรถนะการแก้ปัญหา
ไม่เป็นไปตามเป้าหมาย
ผู้จัดทําข้อตกลงในฐานะครูชํานาญการพิเศษ
ได้ริเริ่มและพัฒนาการจัดการเรียนรู้โดยมุ่งเน้นการพัฒนาพัฒนาสมรรถนะการแก้ปัญหาและการออกแบบเทคโน
โลยีตามแนว PISA อย่างเป็นระบบ โดยดําเนินการสร้าง้บทเรียนออนไลน์ รายวิชาออกแบบและเทคโนโลยี
ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เพื่อพัฒนาการแก้ปัญหาและการออกแบบเทคโนโลยีและการนําสาระ
ประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ทั้งนี้ การดําเนินงานได้ออกแบบให้สอดคล้องกับบริบทของผู้เรียน
หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน และตัวชี้วัดสมรรถนะสําคัญของผู้เรียน โดยมีขั้นตอนการดําเนินงาน
ดังต่อไปนี้
1) วิเคราะห์สภาพปัญหาและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
ผู้พัฒนานวัตกรรมได้วิเคราะห์ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาอุทัยธานี ชัยนาท รายออกแบบและเทคโนโลย ปีการศึกษา 2568
จากผลการประเมินก่อนเรียนและการสังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้ พบว่า
นักเรียนส่วนใหญ่ยังขาดสมรรถนะการแก้ปัญหาและการออกแบบเทคโนโลยีตามแนว PISA
โดยเฉพาะการแก้ปัญหา วิเคราะห์ แยกแยะเงื่อนไข และประเมินสาระจากข้อความหลากหลายรูปแบบ
2) ศึกษาแนวคิดและกรอบการประเมินความฉลาดรู้ด้านการอ่านตามแนว PISA
ผู้พัฒนานวัตกรรมได้ศึกษากรอบแนวคิดการประเมินการแก้ปัญหาและการออกแบบเทคโนโลยตาม
แนว PISA ขององค์การ OECD และแนวทางการจัดการเรียนรู้เชิงสมรรถนะจากสํานักงานคณะกรรมการ
การศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อนํามาใช้เป็นกรอบในการออกแบบบทเรียนออนไลน์และกิจกรรมการเรียนรู้
3) ศึกษาเอกสาร ตํารา และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง
ได้ศึกษาหลักการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) การจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ เทคนิคการ
ตั้งคําถามเชิง PISA รวมถึงเอกสาร ตํารา และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง แล้วนําแนวคิดที่ได้มาประยุกต์ใช้ในการสร้าง
ชุดฝึกความฉลาดรู้ด้านการอ่านให้เหมาะสมกับบริบทของผู้เรียน
4) วิเคราะห์หลักสูตรและตัวชี้วัดรายวิชาภาษาไทย
วิเคราะห์หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานและตัวชี้วัดรายวิชาออกแบบและเทคโนโลยีระดับชั้นมัธยม
ศึกษาปีที่ 4 เพื่อนําไปใช้ในการออกแบบแผนการจัดการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับสมรรถนะที่มุ่งพัฒนาและ
กรอบการประเมินตามแนว PISA
5) ศึกษาหลักการและวิธีการออกแบบแผนการจัดการเรียนรู้
ศึกษาแนวคิด ทฤษฎี และวิธีการออกแบบแผนการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสําคัญ การใช้
สถานการณ์ปัญหาเป็นฐาน การเรียนรู้แบบร่วมมือ และการประเมินตามสภาพจริง เพื่อนํามาใช้เป็นแนวทางใน
การจัดกิจกรรมการเรียนรู้
6) ออกแบบแผนการจัดการเรียนรู้และชุดฝึกความฉลาดรู้ด้านการอ่านตามแนว PISA
ดําเนินการออกแบบแผนการจัดการเรียนรู้และบทเรียนออนไลน์ตามแนว PISA
รายวิชาออกแบบและเทคโนโลยีระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โดยจัดกิจกรรมการเรียนรู้เป็นลําดับ
ขั้นตามแก้ปัญหาและการออกแบบเทคโนโลยีของ PISA ดังนี้
บทที่ 1–2 : การเข้าถึงข้อมูลและทําความเข้าใจข้อความ (Access & Understand)
บทที่ 3–5 : การวิเคราะห์และประเมินความน่าเชื่อถือของข้อความ (Evaluate)
บทที่ 6–8 : การสังเคราะห์ สะท้อนความคิดเห็น และการนําไปใช้ (Reflect & Apply)
7) ตรวจสอบคุณภาพของชุดฝึกโดยผู้เชี่ยวชาญ
นําชุดฝึกซึ่งประกอบด้วย คู่มือการใช้ชุดฝึก แผนการจัดการเรียนรู้ ใบความรู้ ใบงาน และแบบฝึกทักษะ
ไปเสนอผู้เชี่ยวชาญ ได้แก่ผู้อํานวยการโรงเรียน ครูหัวหน้าวิชาการ และศึกษานิเทศก์
เพื่อประเมินคุณภาพและความเหมาะสม โดยกําหนดกรอบการประเมิน 3 ด้าน ได้แก่
1. ด้านเนื้อหา
2. ด้านแก้ปัญหาและการวิเคราะห์ปัญหา
3. ด้านคุณค่าและประโยชน์ที่ได้รับ
จากนั้นนําข้อเสนอแนะมาปรับปรุงและพัฒนาให้มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น
8) ดําเนินการจัดการเรียนรู้โดยใช้บทเรียนออนไลน์การออกแบบและเทคโนโลยีตามแนว PISA
นําชุดฝึกไปใช้ในการจัดการเรียนรู้รายวิชาออกแบบและเทคโนโลยีระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
โดยใช้กระบวนการเรียนรู้เชิงรุก เน้นการตั้งคําถามเชิง PISA การทํากิจกรรมรายบุคคลและรายกลุ่ม
เพื่อพัฒนาสมรรถนะแก้ไขปัญหาของผู้เรียนอย่างเป็นระบบ
9) วัดและประเมินผลการพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียน
ดําเนินการวัดและประเมินผลโดยใช้
- แบบทดสอบวัดสมรรถนะก่อนเรียนและหลังเรียน
- การประเมินจากใบงานและชิ้นงาน และนําผลการประเมินมาเปรียบเทียบ วิเคราะห์ และ
สรุปพัฒนาการด้านสมรรถนะความฉลาดรู้ด้านการอ่านของผู้เรียน เพื่อติดตามพัฒนาการของผู้เรียน และนําผล
การประเมินมาปรับปรุงการจัดการเรียนรู้ให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
3.1 เชิงปริมาณ
1) นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ร้อยละ 70
ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้บทเรียนออนไลน์การออกแบบเทคโนโลยีตามแนว PISAมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
เรื่อง สูงกว่าก่อนเรียน
2)
นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้บทเรียนออนไลน์การออกแบบเทคโนโลยีตามแนว PISA
อยู่ในระดับมาก
3.2 เชิงคุณภาพ
1) ผู้เรียนมีพัฒนาการด้านสมรรถนะการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม สามารถ
วิเคราะห์ ตีความ และแก้ปัญหาได้มีความหลากหลายรูปแบบ ได้ดีขึ้น และสามารถใช้แก้ไขปัญหาได้
จากข้อความเป็นหลักฐานสนับสนุนคําตอบหรือความคิดเห็นของตนเองได้อย่างมีเหตุผล
2) ผู้เรียนมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนรู้แนวทางแก้ไขปัญหา
เกิดแรงจูงใจในหาทางแก้ไขปัญหามากขึ้นเพื่อนําไปใช้ในการเรียนรู้และการดํารงชีวิตจริง
3.2 เชิงคุณภาพ
1) ผู้เรียนมีพัฒนาการด้านสมรรถนะการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม สามารถ
วิเคราะห์ ตีความ และแก้ปัญหาได้มีความหลากหลายรูปแบบ ได้ดีขึ้น และสามารถใช้แก้ไขปัญหาได้
จากข้อความเป็นหลักฐานสนับสนุนคําตอบหรือความคิดเห็นของตนเองได้อย่างมีเหตุผล
2) ผู้เรียนมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนรู้แนวทางแก้ไขปัญหา
เกิดแรงจูงใจในหาทางแก้ไขปัญหามากขึ้นเพื่อนําไปใช้ในการเรียนรู้และการดํารงชีวิตจริง
